زمان قیامت

صدرالمتالهین (ره) در ابتدای تفسیر خود بر سوره واقعه مطلبی دارد که مضمون کلی آن این است ، بسیاری ازآیات در قرآن کریم از حوادث قیامت با الفاظ دال بر ثبوت و تحقق بالفعل آن یاد می کنند . مانند این آیه شریف که و نفخ فی الصور فصعق من فی السموات و من فی الارض (الزمر - 28) در صور دمیده شد و هر که درآسمان ها و زمین است بی هوش گردید ، یا و نزعنا ما صدورهم من غل  ... ونادی اصحاب الجنة ... و نادی اصحاب النار ... (الاعراف 43 تا 50) کینه ای که در سینه هایشان بود برون کردیم ، و اصحاب بهشت اصحاب آتش را ندا در دادند و ... لذا اصحاب مجاز و مبالغه برای توجیه گذشته بودن این افعال در تکلف و سختی افتادند و چنانچه درتفسیر کشاف است این آیات را به این معنی گرفتند که چون این اتفاقات ناچار واقع خواهد شد لذا افعال آن ماضی استعمال شده است.
در حالی که خداوند متعال می فرماید و ما خلقکم و لا بعثکم الا کنفس واحدة (لقمان - 28) یعنی خلق شما و  ازنو زنده کردنتان جز بمانند خلق یک تن نیست . پس همانطور که ایجاد خلائق در زمانها و مکان های گوناگون پیش خداوند متعال و نزدیکان او یک دفعه است ، برانگیختن خلائق از گورهاشان نیز چنین است و آیه شریفه و ما امر الساعة الا کلمح البصر او هو اقرب (النحل -77) یعنی کار قیامت چشم بهم زدنی بیش نیست و یانزدیک تر است ، به همین موضوع اشاره دارد . (پایان خلاصه فرمایش ملاصدرا(ره)
چشم بهم زدن یا نزدیک تر اشاره به این موضوع است که اصولا ساعت زمانی نیست و قیامت را نباید در ادامه دنیا و پس از پایان آن تصور نمود . بهمین جهت در یک ظرف دیگر خارج از ظرف زمان این اتفاقات رخ داده است و تعبیرات ماضی قرآن کریم مانند اذا وقعت الواقعة یا اذا الشمس کورت و امثال اینها به این ظرف اشاره  دارد.

تفسیر سورة الواقعة - صدرالمتالهین شیرازی (ره) - ص 135